Hans beperkt zich tot de waarden van de rechtsstaat en daarmee is zijn essay tegelijk makkelijk te lezen en te begrijpen, en overtuigend. Hij beschrijft de rechtsstaat als een soort minimumgarantie, in de zin van een minimum aan fatsoen en beschaving en ook in de zin van de rechten en vrijheden die alle burgers minimaal toekomen. Daardoor kan hij de overheid scherp de maat nemen en dat valt niet zonder meer positief uit. Ik ben erg blij met zijn oproep aan de overheid om zich behoorlijk te gedragen, recht te doen aan al diegenen die benadeeld worden door (op zichzelf legitieme) besluiten, en altijd en overal juist díégenen te beschermen wiens fundamentele rechten en vrijheden in de knel dreigen te raken. De rechtsstaat moet actief beschermd worden door overheid en samenleving: "Het brengt onzekerheden met zich mee, die alleen te dragen zijn als er veel vertrouwen is tussen burgers onderling en tussen burgers en de overheid. Daar zit de achilleshiel van de rechtsstaat. In het bijzonder de overheid moet investeren in de rechtvaardige behandeling van burgers en het onafhankelijke rechterlijke toezicht daarop."
In dit boekje vind je geen uitweidingen over de dragende instituties, de scheiding der machten of de grondrechten die de rechtsstaat skelet geven. In plaats daarvan is er een steeds terugkerend pleidooi voor goed onderwijs waarin geleerd wordt een open mind te hebben.
Het fijnste stuk tekst gaat over zo'n open mind en over kennis. Over het gevaar van absolutisme en ook het gevaar van nihilisme. "De vrijheidsrechten die zo fundamenteel zijn voor het leven in de rechtsstaat zouden zinloos zijn als er een absolute waarheid zou bestaan die we kunnen leren kennen." en "Op het andere uiterste van het waarheidscontinuüm lopen we ook vast. Als er niets kenbaar zou zijn, als er geen methode van kennisvergaring wordt erkend die meer voortbrengt dan een toevallige en willekeurig inwisselbare mening, zijn de rechtsstatelijke vrijheden eveneens van zeer beperkte waarde."
Het essay zou in de eerste plaats verplichte kost voor iedere ambtenaar moeten zijn, omdat het belang van de goede overheid er zo uitstekend in wordt uitgelegd. Maar ik zou wensen dat bijna iedere burger het ook zou lezen. Je hebt het in een paar uur uit en dat levert dan inzichten op die een mensenleven mee kunnen gaan.
zondag 12 april 2020
Postcorona
Het plaatje in mijn hoofd van onze sociale wederopstanding ziet eruit als een musical. De zon schijnt, de vogeltjes fluiten, er hangt een roze waasje over de straten. Alle deuren en ramen gaan synchroon open en de mensen stappen naar buiten, knipperend tegen het plotselinge felle licht. Ze haken in en iedereen danst. Mierzoet.
Er wordt volop gefantaseerd over een brave new world na afloop van de coronacrisis. Maar ik geloof er helemaal niks van, van al die hoopvolle voorspellingen. Als rechtgeaarde zwartkijker denk ik dat de wereld er op alle niveaus vooral veel akeliger uit zal komen. Mensen die toch al een hekel aan elkaar hadden verwijten elkaar nu helemáál het leed en de overlast die ze elkaar hebben aangedaan. Het is de schuld van de wandelaars dat we zo lang opgesloten hebben gezeten. Het is de schuld van de brandstichters dat we elkaar niet konden bellen.
Ook politiek zullen groenen, kapitalisten en populisten elkaar hevig verwijten dat de epidemie zo lang heeft geduurd, de multinationals met belastinggeld zijn gesteund en de economie kapot is. Milieu en burgerrechten moeten juist nú worden beschermd of stikstofmaatregelen staan herstel in de weg. Internationaal zijn nationalisme en onderling wantrouwen verdiept en de propaganda-oorlogsvoerders hebben de wind stevig in de rug. Als het een beetje tegenzit neemt her en der fundamentalisme en radicalisme bepaald niet af.
Het is al weken, jaren, duidelijk dat de slachtoffers van ziekte en armoede altijd de zwakkeren zijn. Dat alleen al verdiept en verergert alle kloven die er zijn tussen hen en ons, de gepriviligeerden. Ik zie geen enkele aanleiding om optimistisch te zijn over de toekomst.
Er wordt volop gefantaseerd over een brave new world na afloop van de coronacrisis. Maar ik geloof er helemaal niks van, van al die hoopvolle voorspellingen. Als rechtgeaarde zwartkijker denk ik dat de wereld er op alle niveaus vooral veel akeliger uit zal komen. Mensen die toch al een hekel aan elkaar hadden verwijten elkaar nu helemáál het leed en de overlast die ze elkaar hebben aangedaan. Het is de schuld van de wandelaars dat we zo lang opgesloten hebben gezeten. Het is de schuld van de brandstichters dat we elkaar niet konden bellen.
Ook politiek zullen groenen, kapitalisten en populisten elkaar hevig verwijten dat de epidemie zo lang heeft geduurd, de multinationals met belastinggeld zijn gesteund en de economie kapot is. Milieu en burgerrechten moeten juist nú worden beschermd of stikstofmaatregelen staan herstel in de weg. Internationaal zijn nationalisme en onderling wantrouwen verdiept en de propaganda-oorlogsvoerders hebben de wind stevig in de rug. Als het een beetje tegenzit neemt her en der fundamentalisme en radicalisme bepaald niet af.
Het is al weken, jaren, duidelijk dat de slachtoffers van ziekte en armoede altijd de zwakkeren zijn. Dat alleen al verdiept en verergert alle kloven die er zijn tussen hen en ons, de gepriviligeerden. Ik zie geen enkele aanleiding om optimistisch te zijn over de toekomst.
zaterdag 11 april 2020
Jaan Kross, Strijd om de stad
Een vrij saai boek. Niet heel slecht geschreven (vertaald?). Niet heel erg verschrikkelijk saai. Gewoon echt saai. Een achttiende-eeuws Ests landgoed annex stadje door de ogen van een achttiende-eeuwse huisleraar blijkt toch niet mijn belangstelling te kunnen wekken. Ik heb het zo snel mogelijk uitgelezen om er vanaf te zijn, zodat ik kan beginnen aan iets waar ik wèl heel veel zin in heb: Hans Wilminks kakelverse boekje over de rechtsstaat.
Bioritme
Nu het leven één grote sleur is, er geen afspraken zijn en geen invloed van andere mensen of kantooruren, kan ik mooi m'n natuurlijke ritme observeren. Jarenlang kon je de klok op mij gelijk zetten: half elf bedtijd en kwart over zes word ik wakker, een paar minuten voordat de wekker afgaat. Maar gek genoeg is het sinds een poosje anders. Ik word pas na zevenen wakker, heel raar. O ja zomertijd.
vrijdag 10 april 2020
Aso's
Waar ik dus de tyfus aan heb zijn al die Audis en BMW's die met 120 en 130 langs komen stuiven terwijl de rest van 't volk gewoon 100 moet om het ademen mogelijk te maken. Aan de viezeriken die blikjes, sigarettendoosjes, chipszakjes in de bosjes gooien. Aan de aso's die gezellig corona aan elkaar zitten door te geven. De achterlijken die 5G-masten in de fik zetten.
Ik vermaan mezelf, ik zou eigenlijk veel toleranter moeten zijn en me niet zo op moeten fokken. Maar het lukt me niet. Geef die hufters toch vette boetes!
Ik vermaan mezelf, ik zou eigenlijk veel toleranter moeten zijn en me niet zo op moeten fokken. Maar het lukt me niet. Geef die hufters toch vette boetes!
dinsdag 7 april 2020
Privacytoezicht
De liberale democratie gaat mij erg aan het hart. Grondrechten gaan me in het bijzonder aan het hart. En heel speciaal voel ik me betrokken bij privacy. Volgens mij de basis van alle bescherming van individuele vrijheden tegen machtsmisbruik en willekeur, de beste garantie voor gelijke behandeling, de beste waarborg voor solidariteit.
Privacy is zó fundamenteel dat je het niet aan een toezichthouder over kan laten. En zéker niet aan een slechte toezichthouder die van de borging van ons grondrecht een aanfluiting maakt.
Respect voor mensenrechten zou in de haarvaten van overheid en maatschappij moeten zitten. Er zou geen speciale inspectie of autoriteit nodig moeten zijn - het is een kwestie van integriteit, van behoorlijk bestuur, van fatsoenlijke politiek, van sociaal en verantwoord ondernemen, om altijd en overal respect voor grondrechten te betrachten. Je zou wensen dat rechtbanken en parlementen er voortdurend op toezien dat alle rechten van alle burgers maximaal worden gerespecteerd.
Natuurlijk hebben we een toezichthouder nodig die erop toeziet dat de regels rond het verwerken van persoonsgegevens worden nageleefd. Maar als die toezichthouder een kwast is, iemand waarvan je de indruk krijgt dat hij nauwelijks weet waar hij het over heeft, iemand die van risicogebaseerd en waardegericht toezicht een aanfluiting maakt, dan moeten we ons meer zorgen maken dan als het toezicht überhaupt niet bij een speciale autoriteit is belegd.
In een interviewtje naar aanleiding van de voorgestelde persoonlijke tracking-apps bij de bestrijding van Covid-19-besmetting hoop ik te horen hoe de risico's van zo'n app precies in elkaar steken, hoe een dergelijke app wèl kan werken zonder persoonsgegevens in handen van derden te spelen, hoe de inbreuk op privacy die zo'n app onvermijdelijk met zich meebrengt kan worden geminimaliseerd en gecontroleerd. Maar in plaats daarvan hoor ik tien keer dat de toezichthouder "scherp en alert" zal zijn. Dat zal wel!
Totdat ik de toezichthouder hoorde had ik nog enig vertrouwen in m'n overheid en de afwegingen die worden gemaakt. Maar als we hier op moeten vertrouwen dan krijg ik de bibbers.
Privacy is zó fundamenteel dat je het niet aan een toezichthouder over kan laten. En zéker niet aan een slechte toezichthouder die van de borging van ons grondrecht een aanfluiting maakt.
Respect voor mensenrechten zou in de haarvaten van overheid en maatschappij moeten zitten. Er zou geen speciale inspectie of autoriteit nodig moeten zijn - het is een kwestie van integriteit, van behoorlijk bestuur, van fatsoenlijke politiek, van sociaal en verantwoord ondernemen, om altijd en overal respect voor grondrechten te betrachten. Je zou wensen dat rechtbanken en parlementen er voortdurend op toezien dat alle rechten van alle burgers maximaal worden gerespecteerd.
Natuurlijk hebben we een toezichthouder nodig die erop toeziet dat de regels rond het verwerken van persoonsgegevens worden nageleefd. Maar als die toezichthouder een kwast is, iemand waarvan je de indruk krijgt dat hij nauwelijks weet waar hij het over heeft, iemand die van risicogebaseerd en waardegericht toezicht een aanfluiting maakt, dan moeten we ons meer zorgen maken dan als het toezicht überhaupt niet bij een speciale autoriteit is belegd.
In een interviewtje naar aanleiding van de voorgestelde persoonlijke tracking-apps bij de bestrijding van Covid-19-besmetting hoop ik te horen hoe de risico's van zo'n app precies in elkaar steken, hoe een dergelijke app wèl kan werken zonder persoonsgegevens in handen van derden te spelen, hoe de inbreuk op privacy die zo'n app onvermijdelijk met zich meebrengt kan worden geminimaliseerd en gecontroleerd. Maar in plaats daarvan hoor ik tien keer dat de toezichthouder "scherp en alert" zal zijn. Dat zal wel!
Totdat ik de toezichthouder hoorde had ik nog enig vertrouwen in m'n overheid en de afwegingen die worden gemaakt. Maar als we hier op moeten vertrouwen dan krijg ik de bibbers.
zaterdag 4 april 2020
In quarantaine
Ik leef al tientallen jaren alleen. Ik eet al jaren gezond. Ik heb altijd al een enorme hekel gehad aan winkelen, en ik hou niet van de meeste uitjes waar normale mensen dol op zijn. Ik consumeer weinig, ga zelden uit eten of naar een film. Ik hou van lezen en ik klus wat in m'n huis. Al met al verandert er bijna niks voor mij, op het over en weer bezoeken van vrienden na. En vliegen kan nu niet, dat wordt wel zwaar nu het lente wordt. In ieder geval hou ik geen tijd over, verveel ik me niet, en onderhoud ik nog steeds sociale contacten dankzij facebook en telefoon.
Ik ga ook al jaren naar buiten zodra het weer dat enigszins toelaat. Op m'n eentje. Meestal fiets ik een rondje, in de zomer kan ik peddelen of zwemmen, en als m'n rug teveel pijn doet hou ik het bij wandelen. Ook daar zou nu niks aan hoeven te veranderen. Ware het niet dat de rest van Nederland ineens óók buiten wil recreëren. Ze hebben met z'n allen 'niks te doen' nu de winkels en horeca gesloten zijn, evenementen afgelast en sportclubs gestopt. Die mensen lopen nu massaal over de paden waar ik altijd al kom, ze maken het lastig om afstand te bewaren. En als we pech hebben besluit de overheid om onze bewegingsvrijheid nog verder in te perken vanwege dat massale gewandel.
Dat heeft iets onrechtvaardigs. Ik stem voor pasjes of formulieren waar niet op staat wat de reden is van je verplaatsing in de publieke ruimte, maar waarop je verklaart dat je altijd al buiten kwam. En dat je dan gewoon door mag lopen.
Ik ga ook al jaren naar buiten zodra het weer dat enigszins toelaat. Op m'n eentje. Meestal fiets ik een rondje, in de zomer kan ik peddelen of zwemmen, en als m'n rug teveel pijn doet hou ik het bij wandelen. Ook daar zou nu niks aan hoeven te veranderen. Ware het niet dat de rest van Nederland ineens óók buiten wil recreëren. Ze hebben met z'n allen 'niks te doen' nu de winkels en horeca gesloten zijn, evenementen afgelast en sportclubs gestopt. Die mensen lopen nu massaal over de paden waar ik altijd al kom, ze maken het lastig om afstand te bewaren. En als we pech hebben besluit de overheid om onze bewegingsvrijheid nog verder in te perken vanwege dat massale gewandel.
Dat heeft iets onrechtvaardigs. Ik stem voor pasjes of formulieren waar niet op staat wat de reden is van je verplaatsing in de publieke ruimte, maar waarop je verklaart dat je altijd al buiten kwam. En dat je dan gewoon door mag lopen.
Abonneren op:
Posts (Atom)
