Robert Redenbach, Waveman

De autobiografie van een Australiër wiens leven in het teken van vechten staat. Soldaat, uitsmijter, bodyguard en verdedigingstrainer, meestal ongewapend maar uiteindelijk in Irak ook gewapend en bereid om te schieten. Het boek is maar matig interessant, het gaat echt alleen maar over vechten en een heel pietsie klein beetje over z'n relaties, maar het is wel boeiend om een beeld te krijgen van een voor mij volstrekt vreemde kijk op de wereld. En gezien de narigheid in de wereld ben ik ook wel weer blij dat er mensen zijn zoals deze meneer, die niks anders willen en kunnen dan mensen verdedigen tegen mensen.

Monte Dwyer, The means

Wat een goed boek! Zeker nu ik een paar weken in Australië ben ondergedompeld en net een boek over aboriginals heb gelezen, maar het is meer dan een verhaal in Australische setting. Psychologisch scherpzinnig. Het gaat over twee drinkvrienden en een echtgenote en hun verschillende perspectieven. Billo, de narcist, wordt langzaam maar zeker ontmaskerd als de sneuerik van het stel. Terwijl er volgens hem geen belangrijker waarde is dan loyaliteit, laat hij z'n vrouw en z'n vriend in de steek. Tussen neus en lippen door wordt een Aboriginal mob opgevoerd en hun waanzinnige aanpassingsvermogen. Ze hebben het veertigduizend jaar uitgehouden en zullen manieren vinden om te blijven voortbestaan.

Macleod, Patrol in the dreamtime

De auteur vertelt gewoon z'n ervaringen uit de tijd dat hij patrol officer in de Northern Territories was in de jaren '50. Maar juist dat 'gewoon' maakt het een leerzaam boekje. Niet alleen over de extreem racistische verhoudingen in die tijd, waarin witneuzen ('Europeanen' of 'whites') zichzelf vanzelfsprekend ver verheven voelden boven Aboriginals, die nauwelijks als echte mensen werden gezien. Maar ook over de pogingen van de overheid eind jaren '50 om de levens van Aboriginals te verbeteren. En vooral over de basics van Aboriginal geloof en gewoonten. Ook al waren er honderden stammen en talen en grote verschillen tussen allerlei groepen, de oorsprongsverhalen kwamen overeen begrijp ik. In de dreamtime werd al het leven gezaaid en alles wat leeft komt daaruit voort. Daardoor zijn mensen en dieren en planten innig verbonden met hun grond - de grond is de oorsprong. En afhankelijk van de plaats waar iemand geboren worden is duidelijk met welk dier, welke totem, hij of zij verbonden is. Geen wonder dat er nog altijd strijd is over heilige plaatsen. Zulke plaatsen zijn als de vader en moeder van mensen.

McGahan, Underground

Vlot geschreven distopische fictie, heel aardig maar niks bijzonders zou je zeggen. Behalve dan dat het in 2006 is gepubliceerd en in recensies als 'hilarisch' werd beschreven, terwijl het een bijna accurate beschrijving van de hedendaagse wereld blijkt te zijn. De angst voor terrorisme en moslimhaat worden kundig door autocraten Waar nodig worden aanslagen geënsceneerd, de media worden strak gecontroleerd, en de bevoegdheden van politie, justitie en leger zijn tot enorme proporties opgeblazen in naam van veiligheid. Burgerrechten zijn vrijwel afgeschaft.
De lol van het boek zit 'm in het perspectief van een corrupte vastgoedmagnaat die ontvoerd, bevrijd en weer ontvoerd wordt. Vanaf het begin is het duidelijk dat het niet goed af gaat lopen en het einde is een beetje lam, maar ach het was een snel te lezen ding (ik aarzel om zoiets een 'roman' te noemen ook al is bij ons alle fictie roman, maar het engelse 'novel' voelt toch net iets beter).
Twee passages om een idee te geven:
".. perhaps that's how [the prime minister], in his dark mind, acutally views the House of Representatives - as a prison. His own days in here were not happy - hemmed in by laws, constrained by the necessity for votes and debates and compromises. No doubt he was glad to be finally free of the place."
"Nor, in my memory, had I ever heard so much talk about what exactly it was to be Australian anyway, or who had the right to claim it. 'I'm proud to be Australian!' we were suddenly declairing everywhere. Defiantly. Aggressively. As if to not say it was a weakness. And those declaring it the most were those of us who were white, who were born here. Which drove me mad, because what did we mean by it? Yes, we were born here -  but why was being born somewhere something to be proud of? We might as well have said, 'I'm proud to have blue eyes.' Or, 'I'm proud to have two legs.' Or, 'I'm proud I wasn't born with congenital heart disease'. It would have made as much sense. Being born Australian wasn't an achievement."

Bergreen, Over the edge of the world; Magellan's terrifying circumnavigation of the globe

Voor één dollar gevonden in de opshop, wat een heerlijk boek. Het is een nauwgezet en uitvoerig verslag van de reis van Magellaan en z'n vloot rond de wereld, spannend en leerzaam tegelijk. De auteur heeft een groot aantal bronnen gebruikt om tot in detail te beschrijven wat er allemaal gebeurde, maar ook om steeds op een slimme manier breder in te gaan op kennis en gebruiken, technieken en voorstellingen en zelfs smaken en mores in het begin van de zestiende eeuw. In de voorstelling van eer en verraad kiest de auteur de kant van Magellaan en Pigafetta maar hij houdt zich niet blind voor hun tekortkomingen. Daardoor krijgen de hoofdpersonen echte karakters en leef je met ze mee, ook al moet je uiteindelijk toegeven dat het noodlot regeert. Zo kom je als lezer helemaal terecht in de Europese wereld van die tijd, waarin Spanje en Portugal om suprematie streden en waarin mythologie en wetenschap nog min of meer even zwaar wogen. Je schaamt je vijfhonderd jaar later alsnog om Europeaan te zijn en je bent dankbaar dat je een oneindig comfortabeler leven leidt dan de zeelui die in brakke schuiten de meest afgrijselijke stormen, stromen, ziekten en martelingen meemaakten.

McIver, Life and death decisions

Heel vlot geschreven dus lekker leesbaar persoonlijk loopbaanverslag van een Australische arts die zich druk maakt over de volksgezondheidseffecten van milieuvervuiling en klimaatverandering; over de relatie tussen discriminatie, armoede en gezondheid; over misbruik van antibiotica in de bioindustrie met multiresistentie tot gevolg; en over adequate training van dokters in rurale gebieden. 

Harari, Sapiens; A brief history of humankind

Dit makkelijk leesbare boek maakt de titel precies waar: het is een korte geschiedenis van de mensheid. Veel kennis en inzichten die we in de loop van onze schoolloopbaan en documentaire- en tijdschriftenconsumptie opdoen staat netjes geordend in een logisch frame bij elkaar. Inclusief enerzijdsen en anderzijdsen en af en toe een stropop die eerst wordt aangekleed om vervolgens vakkundig te worden afgebrand. Alleen af en toe een beetje te kort, kort door de bocht vooral. Toch denk ik dat het voor veel mensen een aantrekkelijk boek is, ook al omdat het kritisch is over wat de mensheid de wereld gebracht heeft: "Unfortunately, the Sapiens regime on earth has so far produced little that we can be proud of. We have mastered our surroundings, increased food production, built cities, established empires and created far-flung trade networks. But did we decrease the amount of suffering in the world? Time and again, massive increases in human power did not necessarily improve the well-being of individual Sapiens, and usually caused immense misery to other animals.
Harari heeft oog voor de wreedheid, de uitbuiting, de vernietiging en de vergiftiging die we aanrichten dus het is zeker geen simpel vooruitgangsverhaal. Maar levert het ook iets op? Het lezen van dit boek was geen onaangenaam tijdverdrijf maar nieuwe inzichten deed ik niet op. Ik heb niets geleerd zoals eerder van Stephen J. Gould of Bill Bryson. En ik heb me af en toe ook wel geërgerd omdat Harari een hoop mist door alle ideeën, de volledige cognitie, simpel voor te stellen als verbeelding in de zin van 'niet-bestaand', 'niet-echt' want niet empirisch waarneembaar. Hoewel hij refereert aan psychologie en sociale wetenschappen gaat hij toch vooral uit van het Angelsaksische begrip van 'science' als natuurwetenschappen. Daarmee mist hij liefde, zorg, compassie en solidariteit. Kunst, literatuur, creativiteit en inventiviteit. Gek genoeg heb ik daarover meer geleerd van primatoloog Frans de Waal dan in dit historische overzicht.