Asielzoekers

Ze zijn misschien wel de kleinste categorie van alle immigranten, maar asielzoekers zijn zeker de zichtbaarste en onaantrekkelijkste groep. Ze zijn niet blij en nieuwsgierig als toeristen of energiek en ondernemend als expats en studenten of no nonsense en aanpakkers als arbeidsmigranten. Ze zien er moe, ongezond en ongelukkig uit, ze zijn donker en vaak jonge man, de bedreigendste mensensoort die we kennen. Ze hebben vreemde culturen en spreken vreemde talen. En als ze eenmaal hier zijn komen we niet meer van ze af.
Het allerzichtbaarst en alleronaantrekkelijkst zijn dan ook nog de asielzoekers die geen kans maken op erkenning als vluchteling, omdat ze uit een 'veilig' land komen en dus 'gelukszoekers' zijn. Die vinden we niet eens zielig. En die gedragen zich dan ook nog eens asociaal.
Met hun zichtbaarheid en onaantrekkelijkheid vormen ze de perfecte zondebok voor alle problemen. Van SP tot FvD wordt beweerd dat dit de mensen zijn die met u concurreren om woningen, uitkeringen, zorg, ruimte. Asielzoekercentra puilen letterlijk uit waardoor hun aandeel in de overbevolking scherp in beeld is.

Logisch dat het grootste deel van de kiezers van die mensen af wil, en nieuwe asielzoekers tegen wil houden. Helemaal nadat we decennia lang migratie in watertermen hebben beschreven: tsunami's bestrijd je met dijken en dammen. Ik herinnner me nauwelijks verhalen van mensen en des te meer teksten over vloed, stromen en open kranen. En niemand die uit kan leggen hoe asielzoekers toch echt niet de oorzaak zijn van het woningtekort of het feit dat jij gekort wordt op je uitkering. Dat zijn pijnlijke en ingewikkelde verhalen die niemand wil vertellen en niemand wil horen.

Zo brengt decennia van falend beleid ons in een vicieuze cirkel van rechts naar radicaal-rechts naar extremistisch. We hebben gefaald in ons buitenland- en ontwikkelingsbeleid, waar we steeds de verkeerde regeringen steunen om hun eigen bevolkingen te onderdrukken. We falen in een mondiaal klimaat- en armoedebeleid. We doen weinig om ervoor te zorgen dat mensen niet willen vluchten.

We falen in de opvang en inburgering van asielzoekers, onder de nooit aangetoonde van 'aanzuigende werking'. Als we mensen maanden of zelfs jaren in ellendige omstandigheden laten wachten op zekerheid, onderwijs, werk dan heb je niet alleen al die maanden en jaren geen beroep op hun inzet kunnen doen. Mensen worden er zieker en hulpbehoevender van als ze niet meteen aan een constructief en sociaal nieuw leven kunnen beginnen. Zelfs jonge mannen die dapper en vindingrijk hun weg gevonden hebben door de mijnevelden van oorlogsgebieden, woestijnen en Middellandse zee.

We falen in het antidiscriminatiebeleid. Discriminatie is niet alleen moreel ondermijnend en ondemocratisch en onrechtsstatelijk, het is ook gewoon verspilling van talent. Economisch dom.

Tenslotte falen we sociaal en politiek. Jaren en jaren lang hoor je niemand zeggen dat verandering en diversiteit tot culturele, creatieve en economische verrijking leiden. Of dat we in een akelige wereld leven vol oorlog armoede en onderdrukking, waardoor mensen wel moeten vluchten. Of dat we geleerd hebben dat de geschiedenis uiteindelijk een andere wending neemt als je vluchtelingen terug stuurt naar loopgraven en concentratiekampen.

In plaats daarvan gaat het over 'het volk' en 'echte Nederlanders' en het verlangen naar een overzichtelijke maatschappij. Geen politicus die leiderschap toont en ons voorhoudt dat de maatschappij nooit overzichtelijk was en nooit overzichtelijk zal worden - het is de prijs die we voor ontwikkeling betalen. Overzichtelijkheid en een vast omschreven, homogeen volk betekent verstarring, behoud. Het tegenovergestelde van ontwikkeling, groei. Als je daarvoor kiest, zegt mijn fantasieleider, dan kies je ook voor het stilzetten van de klok van wetenschap en technologie, van consumptie en comfort. Kies je moment maar, in welk jaar zou je willen dat Nederland de grenzen en de ogen sluit? Alles wat toen onaangenaam was hou je voor altijd. Of tot de dag dat er een buitenlandse bezetter voor de deur staat en we allemaal willen vluchten.

O o Den Haag

Sinds ik in Christchurch zag wat een aardbeving aan kan richten ben ik me er van bewust dat ik van mijn stad hou. Vanaf het raam op de vijfde verdieping van een vriendin die net naast het centrum woont kijk ik uit over de torens van de ministeries, Amare, de gracht, de brug, alle lichtjes en af en toe een helikopter die naar het Westeinde vliegt. De tram die hoog over door de netkous rijdt. Een fietser dei fotoos probeert te maken van de treinen op CS. Het is niet de 24-uurs drukte van Amsterdam, de pittoreske stadskern van Delft, de grootse architectuur van Rotterdam. Mijn liefde voor Den Haag komt deels doordat ik een grootsteeds leven kan leiden op een vierkante kilometer. Ik zou er niet uit hoeven, alles is hier. Werk, het station, de sportschool, het park. Esthetisch is het niks om trots op te zijn, de winkels bieden niks bijzonders, er zijn nauwelijks serieuze toeristische attracties. Maar hier in het midden ligt ons parlement met z'n historische betekenissen. Hier zijn de internationale instituties. Vredespaleis en ICC. Ik zag Mladic afgeleverd worden bij de gevangenis. We vegen gezamenlijk de bosvijver als er schaatsijs ligt. Hier is politiek en overheid - je refereert er niet voor niets aan als aan 'Den Haag'. We liepen hier met een half miljoen te demonstreren, ik danste hier in het Paard en bij de Baghwan. Zelfs onze hondestront is eigen.
Niet aan denken dat zoiets in één klap weggevaagd zou kunnen worden.

Klimaatmars

Het leek me een goed idee om toch maar weer eens zichtbaar te maken dat zorgen over het milieu niet alleen bij een groepje extremistische jongeren leven, dus ik toog naar Amsterdam. En we hadden mazzel: het bleef droog, de sfeer was gemoedelijk, er waren weinig free riders met Palestinavlaggen en het lukte me om op tijd een toilet te vinden. Eenmaal op het Museumplein werd er op Greta Thunberg gewacht en ondertussen gilden wat onduidelijke types allerlei Amerikaanse leuzen door de microfoons. Daar ben ik niet zo van gediend dus ik wandelde terug naar CS. Dat was de meest vervreemdende beleving van de dag, want ik worstelde me door massa's toeristen en winkelend publiek en ebikes en SUV's heen en die mensen hadden volstrekt niet in de gaten dat er een paar straten verderop zeventigduizend man aan het demonstreren waren tegen precies datgene waar zij mee bezig waren. Hyperconsumptie. Nou ja daar ging de demonstratie niet over maar toch denk ik dat winkelen om het winkelen, veel te dikke auto's en gezonde jongeren op efietsen niet echt helpen.

Fiets parkeren

Voor de sportschool staat een hele rij fietsnietjes, maar er is geen plek omdat het vol staat met deelscooters. In de fietsenstalling kan je je fiets niet kwijt doordat het vol met (e)bakfietsen staat. De nieuwe fietskelder onder het station is wegens bouwwerkzaamheden gesloten, dus nou zijn er fietsparkeerplaatsen afgetekend op de kades van de Oranjebuitensingel/Zwarteweg waar het altijd zo hard waait dat je moet vrezen dat zelfs auto’s de gracht in waaien. Geen fietsnietjes.

Maar als je dan maar je fiets aan een lantaarnpaal vastzet loop je kans dat ie naar Voorschoten is afgevoerd waar je ‘m tegen betaling van een boete moet zien op te halen.

Schizofreen

De hele mensheid zou in vrijheid en welvaart kunnen leven en nog in ecologische balans ook, als we maar niet zo verdomd egocentrisch en kortzichtig waren. Maar ja dat zijn we nou net wel, het hoort bij mensen zoals de duim en sociale structuren. In mijn oneindige honger naar informatie en begrijpen lees ik de krant en luister ik naar nieuws en daar word ik dan weer machteloos en moedeloos van. De enormiteit van door mensen veroorzaakt leed en schade is niet te verwerken. Het leidt tot schizofrenie: een goed leven is een leven met hoop en solidariteit. Ik probeer als een goed mens te leven dus een beetje verantwoordelijk en zorgzaam en spaarzaam rekening te houden met anderen en met mijn eigen toekomst ook. Maar regelmatig word ik overvallen door fatalisme en dan is het motto 'na mij de zondvloed'. Wat zou ik schaven en timmeren aan een heel klein beetje wereldverbetering als alles wat goed en mooi is toch wordt vernietigd? Ik ben gekke Henkie als ik tegen de stroom in probeer te doen wat juist is en mezelf vanalles te ontzeggen als het over een paar jaar toch allemaal afgelopen is, kapot gemaakt.

Kees van den Bos, Elkaar eerlijk behandelen; Wantrouwen, polarisatie en complotdenken voor zijn

 Ik moet steeds denken aan een les van m'n m&t-prof in het eerste jaar van mijn studie: ook ogenschijnlijk open deuren en common sense kennis moeten onderzocht en verklaard worden. Het kon wel eens anders in elkaar steken dan je dacht.
Deze overzichtelijke uiteenzetting van de sociaal-psychologische mechanismen achter procedurele rechtvaardigheid en vertrouwen is fijn, het levert toch weer grondiger inzicht op in de manieren waarop vertrouwen en wantrouwen werken. Dat het altijd gaat om de ervaring van procedurele rechtvaardigheid, niet om de verzekering van de 'afzender' dat een en ander conform eerlijke en correcte procedures is verlopen. Dat vertrouwen en wantrouwen niet elkaars spiegel zijn. Dat wantrouwen en kritiek ontzettend veel energie kosten, waardoor mensen graag vertrouwen op anderen. En dat het voor mensen lastig is om vertrouwen te stellen in abstracte instituties zodat ze hun beeld daarvan baseren op het gedrag van vertegenwoordigrs.
Een onderliggend mechanisme, legt Kees uit, draait om onzekerheid. Onzekerheid over wat waar is, onzekerheid over je eigen toekomst, onzekerheid over de vraag of je erbij mag horen. Als je met respect behandeld wordt, wat je af kan leiden uit het feit dat er fatsoenlijke procedures worden toegepast, kan je concluderen dat 'het klopt'. De wereld en de toekomst en je sociale omgeving worden er voorspelbaar en begrijpelijk door en dat vermindert de onzekerheid. In plaats daarvan geeft het grip, het gevoel dat je enige controle hebt.

Het maakt voor mij opnieuw duidelijk hoe belangrijk niet alleen de algemene beginselen van behoorlijk bestuur zijn, maar ook hoe belangrijk effectief toezicht als cruciaal element van nationale risicobeheersing is. Ambtenaren moeten sowieso mensen altijd behoorlijk en eerlijk behandelen zodat mensen procedurele rechtvaardigheid ervaren en daardoor vertrouwen kunnen stellen in de overheid. Maar inspecteurs kunnen daarbovenop ook nog eens allerlei gerechtvaardigde angsten en onzekerheid beperken door bij te dragen aan een veiliger en rechtvaardiger wereld waarin de overheid er op toeziet dat narigheid zoveel mogelijk voorkómen wordt. Een wereld zonder schandalen en incidenten is begrijpelijker en zekerder dan als mensen zich voortdurend zorgen moeten maken om mogelijke ongelukken en misleiding.

Goed en fout

Als ik één ding leer van alle horror en wanhoop is het dat je je niet moet afvragen wie goed of fout is, maar wat. Fout is burgers en journalisten vermoorden. Fout is discriminatie, racisme, kolonialisme, apartheid, censuur en desinformatie. Fout is het schenden van mensenrechten en fout is het gebruik van internationaal verboden wapens. Fout is terreur en het straffen van groepen voor de misdaden van hun leden.
Maar wat goed zou zijn, in het middenoosten, ik zou het niet weten.