Kabinetsformatie

Op de radio een mevrouw die een beroep op Schippers doet: of het vaccineren danwel ruimen van hobbyvee asjeblieft onderdeel van de coalitieonderhandelingen zou mogen zijn? Je vraagt je af hoe zo’n mevrouw een regeerakkoord voor zich ziet. Krielkippen als fundament onder de afspraken over de manier waarop samenwerking in 's lands bestuur, ondanks grote ideologische verschillen, toch mogelijk moet zijn.

Ik zou wensen dat de schattige hangbuikzwijntjes ons grootste probleem waren.

Nederturken

Een democratische rechtsstaat wordt bepaald door zoveel dingen: diversiteit en gelijke behandeling, respect voor en bescherming van mensenrechten, gelegenheid tot oppositie, tegenmachtinstituties als onafhankelijke rechtspraak en controle, vrijheid van meningsuiting en privacy, staatsmonopolie op geweld en strafrecht met een blinddoek voor, algemeen kiesrecht en regelmatige verkiezingen, godsdienstvrijheid en het recht op vereniging enzovoort enzovoort. Uiteindelijk wordt een democratische rechtsstaat bepaald door een politieke cultuur en een samenleving waarin al deze elementen gerespecteerd worden, omdat mensen zich aan het systeem waarmee democratie en rechtsstaat worden geborgd, verbinden.

Zo'n verbinding ontstaat niet zomaar. Het kost jaren van opvoeding en onderwijs, van geschiedenis en kennis, van saamhorigheid en debat. Misschien ook wel van economische voorspoed, al ligt de omgekeerde logica meer voor de hand: democratie en recht zijn voorwaarden voor economische groei.

In Nederland heeft mijn generatie het geluk dat democratie en rechtsstaat grotendeels bevochten en geïnstitutionaliseerd zijn. De vrede wordt nog wel bedreigd door extreem-rechtse en extreem-linkse groepjes en terreurdreiging, door uit de hand lopende ongelijkheid en discriminatie en door commercialisering van kunst en journalistiek, maar dat zijn bedreigingen die het systeem op scherp zetten en het daarmee juist laten werken.

Een systeem dat democratie en rechtsstaat zou moeten dragen wordt pas echt ondermijnd als een regering de staatsmacht misbruikt om de institutionle tegenmachten te bestrijden en om elke vorm van oppositie te onderdrukken.

De regering van Erdogan gebruikt geweld tegen mensen om hun etniciteit (Koerden), hun beroep (rechters, volksvertegenwoordigers), hun uitingen (journalisten, columnisten en cabaretiers). Met scheldcannonades tegen geallieerde landen bedreigt hij de internationale orde. Hij roept, in nauwelijks bedekte termen, op tot terreur tegen Europeanen. En hij eist bij plebisciet autocratische bevoegdheden op waarmee hij alle checks and balances afschaft.

Ondertussen in Nederland proberen we de samenleving liberaal, open en divers te houden. Het is ingewikkeld om te bepalen welke beperkingen en eisen er in zo'n open samenleving gesteld kunnen worden aan immigratie en integratie. Uiteindelijk komt het neer op twee eisen: leer Nederlands, en committeer je aan de democratische rechtsstaat.

Als je mensen niet aan wil spreken op hun etniciteit, omdat we geloven in gelijkheid en democratie, dan kan je niet van elke Turk verlangen dat hij zich verantwoordt voor de daden van elke andere Turk, of van elke moslim dat hij zich tegen islamitische terreur uitspreekt (of van elke vegetariër dat zij de straat op gaat tegen gewelddadig dierenrechtenactivisme).

Maar je kan wel verlangen dat er niet met Turkse vlaggen gezwaaid wordt, dat er geen propaganda voor de AK-partij of het afschaffen van checks and balances in Turkije wordt verspreid. Omdat er maar weinig juridische of bestuurlijke middelen zijn om duidelijk te maken dat zulke antidemocratische geluiden niet getolereerd worden, zit er niks anders op dan sociale tegendruk te organiseren. De enige effectieve tegendruk komt van Turken die zich openlijk en stevig verzetten tegen de Erdoganpropagandisten.

Integratie en commitment aan de Nederlandse democratische rechtsstaat vraagt dus wel degelijk om etnisch geprofileerde stellingname. En dat houdt nooit op.

Extreem-rechts en de schat van het land

Iedereen weet dat als je de kop van een draak afhakt, er twee voor teruggroeien. Als LPF verdwijnt, krijg je er PVV voor terug. En nu Wilders begint af te takelen, moeten we voortaan tegen die walgelijke Baudet aankijken. Moeten we meemaken hoe hij, nadat hij door de publieke media bewierookt is als intellectueel en serieus te nemen commentator, het parlement, subsidies en bedreiging van critici zal gebruiken om uit te groeien tot een gevestigde partij. Extreem-rechts, racistisch, seksistisch en corrupt ondergraaft de zoveelste drakenkop onze veilige en vreedzame overlegdemocratie.

Terreurbestrijding

Ons naïeve Gutmenschen / wegkijkers / moslimknuffelaars / linkse elite / landverraders wordt vaak verweten dat we de terreurbestrijding belemmeren. We doen alsof het recht op privacy absoluut is, geven de veiligheidsdiensten geen mogelijkheden om terroristen te pakken, en hebben geen oog voor de zorgen en angsten van gewone mensen omdat we in afgesloten bubbels leven.

Maar als we nou net zo bang zijn als die gewone mensen, misschien zijn we dan gewoon dapperder. We beseffen dat we dapper moeten zijn, omdat we iets veel groters en belangrijkers te beschermen hebben dan de landsgrenzen.

Wij willen geen beperkte veiligheid in de zin van de zekerheid dat je niet door een bom opgeblazen wordt of door een griezel de hals doorgesneden. Voor ons is veiligheid bescherming tegen alle bedreigingen van ons leven, onze vrijheid, onze waardigheid. Bedreigingen die niet alleen van extremistische moslims of asociale Marokkanen komen, maar ook van nazi’s, van gewelddadige actiegroepen, van cynische bedrijven die allerlei risico’s op ons afwentelen.  En van machtsmisbruik, corruptie, opportunisme of willekeur in de Staat.

Wij geloven pas dat we veilig zijn als er instituties en procedures zijn waar we op kunnen vertrouwen. Als iedereen gelijk behandeld wordt, als onze mensenrechten gerespecteerd en beschermd worden, als politici verantwoording afleggen en als er ruimte is voor kritiek en oppositie.

Wat mij nou zo kwaad en bang maakt is de tunnelvisie van rechtse partijen die alleen maar moslimterroristen proberen te bestrijden. Door hun oogkleppen missen ze de veel grotere gevaren. Daarmee maken ze Nederland een doodeng land om in te leven.

Debat

Politiek debat is gewoon leuk. Het gaat over mijn wereld en mijn leven, er zit een competitie-element in, er zullen altijd wat bloopers zijn en als het meezit hoor ik argumenten of ideeën waar ik nog niet eerder bij stil had gestaan. Natuurlijk erger ik me aan de Foute introductiefilmpjes, de niet-prikkelende stellingen (laten we het niet te moeilijk maken jongens!), de zelfvoldane presentatoren en het afgrijselijke geluidje op de achtergrond. Allemaal vorm, allemaal RTL. Maar de inhoud was best de moeite waard en het was een zaligheid dat onze nationale sfeerverpester wegbleef.

Tijdens zo’n debat tweet ik me een ongeluk, dat geeft toch een beetje het gevoel dat je met z’n allen in de kroeg aan het kijken bent in plaats van op je eentje thuis. Op twitter kon je mooi zien hoe vooringenomen opvattingen de beoordeling sterk kleuren. Ik vond natuurlijk Klaver best goed (al moest ik toegeven dat Pechtold beter debatteert) en wat mij betreft was Roemer zwak en verloor Buma zwaar. Grappig om te zien hoe sommigen juist om Buma juichten, hoe op de radio wordt volgehouden dat Klaver werd afgedroogd, en hoe er ook een aantal is dat Ascher als winnaar aanwijst.

Weer eens een mooi staaltje zelfbevestiging.