Nederland rechtsstaat

Hoe sympathiek het boekje van Corstens, De rechtsstaat moet je leren, ook is, het zet natuurlijk geen zoden aan de dijk. Hij legt kenmerken en voorwaarden van de rechtsstaat uit, tenminste voor zover het gaat om kenmerken die iets met de rechtspraak te maken hebben. Dat doet ie ook best leesbaar en interessant. Maar voor wie?

In de krant lees ik weer het zoveelste artikel over discriminatie en uitsluiting van moslims en etnische Marokkanen. Van venijnige, hatelijke opmerkingen over hun kleding, hun zwarte haar of hun baard tot het feit dat hùn meningen niet geuit mogen worden. De rechtsstaat leren? Witte autochtone Nederlanders die een stageverzoek van Jamila afwijzen of een neonazistisch pamflet bij mensen in de bus douwen, die moeten hoognodig rechtsstaat leren. Daar zal Corstens’  boekje helaas totaal niet bij helpen.

Proxywars

Het liefst luister ik naar Hard Talk, onderwijl doortrappend op een cardiomartelapparaat. Maar vandaag trok ik het niet meer, ik werd fysiek misselijk van de Saoedische diplomaat die uitlegde dat ze het Jemenitische volk te hulp schieten. Yeah right, door ze naar kingdom come te bombarderen.

Dat zie ik natuurlijk helemaal verkeerd. Onze goede vrienden in Riad vertegenwoordigen tenslotte de democratische heilstaat in het middenoosten. Bovendien brengen ze met hun koopkracht onze complete wapenindustrie tot grote bloei en de klant is koning tenslotte. In Jemen, met z’n middeleeuwse samenleving, z’n eeuwenoude flatgebouwen en z’n paarse rotsen kan je een fantastische serious game spelen om tactiek en strategie uit te proberen en te zien hoeveel collatoral damage je voor elkaar krijgt.

Ook in Egypte passen we de in de Koude Oorlog beproefde methoden weer succesvol toe. Vriend Sisi, die zo bijzonder respectvol met mensenrechten omgaat, verdient natuurlijk onze hartelijke steun. En wapens. Daar wordt het allemaal stabiel van – je ziet er niets van als duizenden, miljoenen, het geloof in het westerse model van rechtsstaat en democratie verliezen.

Totdat ze ineens in Syrië opduiken. Met onze mitrailleurs in hun handen. Lekker stabiel.

Mr. Bridge

Misschien komt het doordat ik zelf al helemaal geen ervaring heb met huwelijk of ouderschap, maar de algemeen als zielige figuur beschouwde Mr. Bridge van Evan Connell kwam op mij niet zo vreselijk treurig over. Natuurlijk, ik zou hem niet willen zijn. Hij heeft geen passie, geen humor, weinig moraal. De man is vooral heel sensible, verstandig. Dus risicomijdend, conformistisch, supersaai. Maar hij heeft wel inzicht in mensen, ik zou niet weten of hij nou minder begrijpt van z’n vrouwen dan anderen. Hij voorziet reacties en herkent gedragspatronen, daar is niks autistisch aan. Als mensen zich op een voor hem vreemde manier gedragen, reageert hij het liefst met negeren. Hoe uitzonderlijk is dat? Hoeveel mensen hebben oprecht, en vooral zonder oordelen en conclusies, belangstelling voor een ander waarvan we weten dat we ze niet begrijpen?

Radicaal

Elke keer als er weer eens een islamitische terrorist bezig is geweest, worden moslims opgeroepen om zich tegen terreur uit te spreken en een publiek gebaar te maken. Volgens mij wordt het zo langzamerhand ook tijd voor autochtone seculiere liberalen om publieke gebaren te maken. Om te bevestigen dat we voor godsdienstvrijheid en uitingsvrijheid en tegen discriminatie zijn. Naar mijn smaak zwelgen we veel te veel in een soort verongelijkte slachtofferrol: wij hebben tenslotte de waarheid in pacht en we worden aangevallen door onbegrijpelijke extremisten.

Vrijheid van godsdienst en meningsuiting en gelijke behandeling betekenen iets anders dan wat onze homegrown ultrarechtse ‘partij van de vrijheid’ er van maakt. Zij zien homogeniteit als voorwaarde en doel van vrijheid en gelijkheid. Alleen als we van vreemde smetten vrij zijn hoeven we ons niet meer te verdedigen tegen bedreigingen, en kan iedereen ‘vrij’ z’n gang gaan.

Mijn vrijheid en gelijkheid zijn anders. Voor mij gaat het juist om diversiteit, om verschillende meningen, geloven, invalshoeken. Hoe groter de variatie, hoe meer debat, hoe meer twijfel en geen monopolie op de waarheid. Het beste vaccin tegen extremisme is twijfel. Twijfel aan de enkelvoudigheid, het simplisme van één perspectief, één geloof, één waarheid.

Ik vermoed dat het het de eeuwige zoektocht van de mensheid is: als er zoveel verschillende ideeën en ervaringen zijn, waar is De Waarheid dan? Hebben we toch iets gemeen.

Veiligheid en privacy

Twee VVD-ers proberen in een opiniestuk in de NRC de suggestie te wekken dat dataverzameling door de overheid preventief werkt tegen hele enge criminelen (Kop: ‘zonder digitaal spoor kan verkrachter zijn gang gaan’). In het stuk zelf staat eigenlijk niks nieuws. Natuurlijk helpt ieder spoor, ook data over waar iemand op enig moment was of met wie hij contact heeft gehad, om bewijs tegen een crimineel te leveren. En soms helpen zulke data om een dader op te sporen. Hoe massasurveillance van alle communicatie en mobiliteit van alle Nederlanders moord en verkrachting kan voorkómen wordt ook in hun betoog niet duidelijk.

Ook niet nieuw is de stelling dat veiligheid en privacy geen tegengestelde grootheden zijn, al is het wel verrassend om de opmerking tegen te komen in een artikel waarin tekeer wordt gegaan tegen ‘privacyfundamentalisten’. Best bijzonder dat juist liberalen bezwaar maken tegen privacy, maar dat terzijde.

Echt nieuw is de omdraaiing die de schrijvers maken: zij stellen dat veiligheid een voorwaarde voor privacy is. Terwijl veiligheid doorgaans als een gevolg van recht en beleid wordt beschouwd, en privacy een fundamenteel recht is dat gerespecteerd dient te worden om van een rechtvaardige en veilige samenleving te kunnen spreken, maken Tellegen en Van Wijngaarden er een soort product van dat door veiligheid wordt geleverd. Ik ben benieuwd hoe die veiligheid er dan uitziet. Is veiligheid in hun ogen synoniem met toezicht en controle door de staat, om iedere misdaad in de kiem te smoren?

Moord en verkrachting zijn gruwelijke schendingen van mensenrechten waaronder privacy. De staat dwingt horizontaal respect voor mensenrechten af, onder andere door criminaliteit te bestrijden. Maar als de staat dat doet door overheidsfunctionarissen ongelimiteerd macht over alle burgers te laten uitoefenen – wat brede en onverantwoorde dataretentie in feite is – wordt onze veiligheid met de ene hand gegeven en met de andere weer weggenomen.

Artikel over selectieve informatie

Uitstekend artikel over de echokamers waarin we verzeild raken: hier in de Washington Post.

OV chiptip

Ik vind die hele ov chipkaart nog steeds een schandaal, maar nou heb ik toch een lichtpuntje ontdekt. Een ‘anonieme’ kaart verloopt op enig moment, de datum staat op de kaart. Als je dan je saldo er weer vanaf wil krijgen, betalen ze dat niet netjes gewoon cash uit aan de balie maar moet je kaart en formulier opsturen (met postzegel en zonder de kaartkosten retour) en daarbij je naam, adres, geboortedatum, geslacht, bankrekeningnummer en emailadres opgeven. Het schandaal kent geen grens.

Maar! Je kan negatief saldo hebben. Als je dat nou eens goed uitmikt vlak voor de kaart verloopt, krijg je eindelijk een paar centen terug van de dieven van translink. Ze kunnen je wel achterhalen – dankzij het opladen met je bankpas moet het eenvoudig zijn om je identiteit te achterhalen en te koppelen aan een specifieke ‘anonieme’ kaart met uniek nummer – maar het zou wel heel erg grof zijn als dat ook werkelijk zou gebeuren.