Diversiteit

Af en toe mag ik schoolkassen vertellen over de rechtsstaat in het Oranjehotel, de voormalige gevangenis waar de nazi’s vijfentwintigduizend mensen opsloten. Er komt een twintigtal tienermeisjes naar binnen. Tot mijn verbijstering zijn ze allemaal identiek! Blonde lange haren, zwaar opgemaakte gezichtjes, beige blousjes en lichtblauwe spijkerbroeken. Hoe ga ik deze kinderen nou uitleggen dat democratie begint bij diversiteit? Dat uniciteit een waarde is? Dat de mensheid zich ontwikkelt bij de gratie van deviantie en creativiteit?

Ik hou het maar bij de rechtsstaat en de politieke vrijheden. “Je mag zeggen wat je wilt” en “je mag geloven wat je wilt”. Dat is mooi natuurlijk maar als iedereen zoveel mogelijk op de één of andere influencer wil lijken heeft niemand meer wat interessants te zeggen.

Fietsdag

en dat dan twintig km lang

Ik dacht dat ik het nu toch wel superperfect voor elkaar had voor m'n fietsonderhoud. Met een fijn herfstzonnetje en wind in de rug naar Leiden gefietst (15,5 km), zo de trein in en vervolgens met nog meer wind in de rug de recreatieve route van Haarlem naar de fietswinkel (22,9 km). Uitvoerig besproken wat er allemaal moest gebeuren, nieuw stuur om m'n schouders te ontlasten, gezellig meegeluncht en daarna een uurtje Rijksmuseum. Ik vond het net welletjes toen de Vakantiefietser belde dat m'n fiets klaar was, en zo stapte ik iets voor vier op om tegen de stormachtige wind naar station Hoofddorp of - als het toch goed zou gaan - Nieuw Vennep te trappen. Totdat ik bedacht dat ik even moest checken wanneer dal- en spitsuren zijn want in de spits mag de fiets niet in de trein, ook al betaal je er kapitalen voor. En ja hoor, de spits loopt volgens NS, ook op vrijdag, van vier tot half zeven. Nou passeerde ik Hoofddorp nog voor vijf uur en hoewel ik al best moe was van die tegenwind leek het me beter om door te fietsen dan om anderhalf uur te gaan zitten wachten. Het genot van de ochtend, de fantastische natuur-menscombinatie met al m'n zintuigen open en een bonus van overvliegende ganzen, deed zich op geen enkele manier voor. M'n nieuwe stuur lijkt inderdaad een tikje beter maar ik miste toch m'n ouwe verticale handgrepen. Had ik nou toch maar een nieuw zadel gekocht. En m'n drank was ook al op. En ik deed dus toch weer dat vermaledije rechte rotstuk van de Hoofdvaart waar werkelijk niks moois te zien is, het fietspad hobbelig is en de wind vrij spel heeft. Bij Abbenes stond dat alleen aanwonenden door mochten maar in de hoop dat ik wel even over een werk heen kon fietste ik eigenwijs door. Om na een kilometer tegen een hoog hek aan te rijden dus ik moest toch terug. Zo werd het alsnog 45 km, tegen een dikke windkracht 4. Met een inmiddels lege telefoon. Gelukkig kwam er geen conducteur en zeven uur was ik thuis. Met honger en een pijnlijke kont maar wel tevreden dat ik dit toch nog wel voor elkaar krijg.

Actie

Ik heb geen zin om te demonstreren en al helemaal niet buiten Den Haag. Ik heb wel wat beters te doen en ik betwijfel of het er toe doet. Maar ja ik geloof dat democratie gebaseerd op betrokken burgerschap (een pleonasme eigenlijk) en ik vind dat er eindelijk weer eens aandacht moet zijn voor zaken die er echt toe doen, in plaats van dat xenofobe gezeik over immigratie. Ik toog op deze prachtige zaterdag dus toch maar naar de hoofdstad, een tikje slimmer dan vorige keer zodat ik direct aan de voorkant van de stoet meeliep. Het was tof. Gezellig, er was een hoop creativiteit, ik liep vlak voor een drumband wat ik altijd heerlijk vind, en ik kwam nog een oud-collega tegen. Toen we bij het museumplein aankwamen keerde ik om en ik liep via de Spiegelstraat terug richting station. Dat was een bijzonder vervreemdende ervaring. Terwijl ik tussen de toeristen door slalomde zag je bij elke brug een paar meter verderop de demonstrerende stoet langs komen, met vlaggen en borden en chants. De toeristen hadden duidelijk geen idee, ze waren te druk met de etalages en hun rolkoffertjes.
Ook op radio en tv was er nauwelijks aandacht voor de veertigduizend mensen die de moeite hadden genomen om te vragen om maatregelen waarmee de natuur niet nog verder geweld aandoen. Betere ov- en fietsinfrastructuur, bouwen met hout en goed isoleren, natuur in plaats van vee, geen ruimte voor commerciele AI en dergelijke. Het zal allemaal weer niet gebeuren. Daar word je moedeloos van, maar zo'n fijne demonstratie verlicht wel.

Comfort

Als ik in mijn warme bed in mijn fijne woning lig ben ik me voortdurend bewust van het feit dat miljoenen en miljoenen mensen lijden. Niet in een ver verleden maar nu, hier, op deze aardbol. Elk moment van elk etmaal. En dat veel van dat lijden een kwestie van onrecht is en niet van het normale verloop van een mensenleven. Ik leef mijn comfortabele luxeleven, doneer af en toe, probeer kinderen het idee van de rechtsstaat bij te brengen, en ben me er voortdurend bewust van dat niks genoeg kan zijn. En tegelijk vind ik het niet realistisch om minder van mijn geprivilegieerde mogelijkheden te genieten.

Wiss, Socrates op sneakers

Als ik aan iemand vraag waarom hij iets doet of denkt, dan is dat omdat ik wil weten waarom hij doet of denkt wat ie doet of denkt. Ook al beweert mevrouw Wiss dat dat niet het geval is, ik vraag heel vaak naar het waarom van iets omdat ik het waarom probeer te begrijpen.

Ik hou niet van zelfhulpboeken en dit boekje vormt daarop geen uitzondering. Ook al is het best leuk geschreven (ondanks het onnodige gebruik van engels hier en daar – Socrates zei heel zeker niet "wisdom begins with wonder"). En ook al lijkt het me inhoudelijk best waar dat gesprekken er beter van worden als je goed luistert, goeie vragen stelt en als je oordeel even uitstelt. Begrijpen voordat je begrepen wil worden, mooie aanbeveling. Maar de vertaling van oefeningen in een training naar alinea’s in een boek levert onnatuurlijke teksten op: “Vind je het goed als ik je een vraag stel?” Erger nog vind ik het impliciete beeld dat de vraagsteller de eigenlijke ‘wijze’ is die de gesprekspartner tot betere inzichten brengt. Hier en daar wordt wel beweerd dat het er om zou gaan gezamenlijk tot meer inzicht te komen, maar tientallen keren wordt glashard verzekerd dat het de ander is die tot reflectie moet worden bewogen.

Tenslotte bevalt de titel me ook al niet. Het is gezocht, geforceerd, een poging van de marketingafdeling om iets hoogdravends te verbinden met het dagelijks leven. 

The Economics Book: Big Ideas Simply Explained

Ik had het boek bijna uit toen degene aan wie ik het door wilde geven moest vertrekken, dus de laatste paar hoofdstukken heb ik gemist. Dat is geen ramp want de meeste inhoud kende ik al, het is eigenlijk een soort schoolboek. Maar dan heel veel beter dan wat ik me van de middelbare school herinner. Het is heel overzichtelijk min of meer chronologisch opgebouwd rond steeds een idee van een bekende econoom, elk idee krijgt maximaal twee pagina's behalve de echt grote theorieen, die krijgen er vier. De taal is relatief eenvoudig maar niet kinderlijk, de opbouw van elke pagina is steeds: de naam van de econoom, een paar stellingen van eerdere en een paar van latere economen, een schemaatje van het idee, een kader over de betreffende econoom en een plaatje ter illustratie, rond de eigenlijke uitleg. Een absolute aanrader voor als je je schoolkennis op wil frissen.

Stendhal, La chartreuse de Parme

Aan het einde gaan ze allemaal dood en tegen die tijd had ik iedereen al dertig keer doodgewenst. Man man man wat een ongelooflijk saai boek! De eerste honderd pagina's dacht ik dat het aan mij lag omdat ik me maar langzaam door het frans worstelde, maar halverwege las ik best makkelijk door en toen was er nog geen doorkomen aan. Eindeloos gedoe met verliefde types en gebroken beloften, who cares? Een achttiende eeuwse soap met in de hoofdrol een jongen waarover op iedere bladzijde wordt verteld dat hij zo knap en aantrekkelijk is, maar die tegelijk werd beschreven als een luie verwende losbol. Geen idee waarom iemand dit boek vrijwillig zou lezen.