dinsdag 26 januari 2016

TV versus krant



Actualiteitenrubrieken op tv moeten de aandacht van de kijker vasthouden dus het moet allemaal snel, simpel en sappig. Daardoor krijg je in zo’n programma wel de bewering dat er onderzoek is gedaan, maar er is nooit informatie over zulk onderzoek. Je krijgt de conclusies van de programmamakers, zoveel mogelijk geframed als schandaal of risico om er interessant drama van te maken. Als ‘bewijs’ dienen plaatjes. Je hoeft niet je eigen conclusies te trekken, dat kan ook helemaal niet met zo weinig en zulke selectieve informatie. Een voice-over of commentator dient de conclusies hapklaar op, alsof het de enige mogelijke conclusies zijn.
BBC-world is iets beter dan de meeste Nederlandse tv – er wordt uitvoerig ingegaan op achtergronden, overwegingen en perspectieven. Maar nog steeds ben je als tv-kijker passief, het is lastig je hersenen kritisch te laten werken als je tegelijk naar bewegende beelden kijkt.
Doe mij maar een papieren krant, tekst, letters die m’n hersenen vrijwel direct in beweging zetten. Dankzij het papier kan ik ontspannen, in m’n eigen tempo en op momenten die ik zelf kies, zonder storend licht of afleidende vlekken en bewegingen, informatie opnemen in een hoogstpersoonlijke volgorde. Dat maakt het lastig voor de aanbieders om mijn beleving te manipuleren.
In een goed krantenartikel wordt aangegeven op welke feiten en redeneringen bepaalde conclusies zijn gebaseerd en als het meezit worden de feiten van verschillende kanten belicht. Je kan terug naar een stuk tekst om te checken of het allemaal wel consistent is. Je kan iets uitknippen en met collega’s bespreken. Je kan je bord op een onsmakelijke foto plaatsen.
Een redelijke tussenvorm is de blog, De Correspondent en dergelijke. Je consumeert je informatie anders, lineairder, dan uit een papieren krant maar je hebt dan weer het voordeel dat je eenvoudig kan reageren en delen en dat er gelinkt kan worden naar gerelateerde pagina’s. Een risico is dan weer dat er filmpjes kunnen worden toegevoegd. Film, bewegend beeld, is een krachtig medium om verhalen te vertellen – verhalen zijn √©√©nzijdig, hebben een plot en hoofdpersonen en meestal een min of meer verborgen boodschap. Daarmee ben ik weer terug bij waar ik begon: tv is ongeschikt als medium om informatie aan te bieden waarover ik mij een oordeel moet vormen.

Geen opmerkingen:

Een reactie posten